بهرام بیضائی در پنج روایت

روایت‌هایی نزدیک از زندگی و جهان فکری بهرام بیضائی، در پنج گفتگو: عباس میلانی، بیژن بیضائی، افشین هاشمی، سعید طلاجوی و مژده شمسائی.

اقلیت‌ها در انقلاب مشروطه

اقلیت‌های دینیِ ایران در کجای انقلاب مشروطیت ایستادند؟ آیا به تعبیر ولفانگ بورشرت، نمایشنامه‌نویس آلمانی، آنان «بیرون و پشتِ در» جنبش مشروطیت جا ماندند، و یا آنکه به‌رغم محدودیت‌ها و تنگناها، به نقش‌آفرینی پرداختند؟ زرتشتیان، یهودیان، ارامنه و بهائیان به چه ترتیب این انقلاب را از سر گذراندند؟ مجموعه‌ی حاضر به وارسی این پرسش‌ها می‌پردازد و پیوندهای دوسویه‌ی میان ناهمنوایان دینی و جنبش مشروطیت را بر می‌رسد. 

عرب‌های ایران، نگاهی از درون

زندگی مردمان هر خطه‌ای با شنیدن قصه‌های زندگی‌شان، دانستن رنج‌ها و امیدهایشان و دقیق شدن در آداب و رسوم و تغییراتی که در شیوه‌ی زندگی‌شان بوجود آمده میسر می‌شود. در این پرونده برای شناخت بیشتر عرب‌های ایران به عنوان بخشی از جامعه‌ی متکثر و متنوع این کشور، با ده نفر از عرب‌هایی که اغلب آنها در داخل ایران زندگی می‌کنند، گفتگو کرده‌ایم.
 
 
 


 

زنان پیشرو در فرهنگ مدرن ایران

این مجموعه درباره‌ی زنان پیشرو و توانای ایرانی‌ست که در یک قرن گذشته میدان‌دار پیشرفت جامعه و فرهنگ ایران بودند و مردم ایران امروز هم از ثمرات همت آنان بهره‌مندند.

پیشگامان فرهنگ مدرن در ایران

ایران در یکصد سال اخیر به‌ویژه در نیمه‌ی اول قرن گذشته چهره‌ی تأثیرگذار کم نداشته است. فهرست این چهره‌ها در عرصه‌های مختلف طولانی است. برخی از مردان و زنان پیشرو با پشتکار و علاقه در زمانه‌ی غلبه‌ی سنت، نهادهایی پایه گذاشته و منابعی فرهنگی تولید کردند که نسل جدید هنوز از آنها بهره می‌برد. از مدرسه و دانشگاه و فرهنگنامه گرفته تا دادگستری و رسانه و هواشناسی.

این مجموعه در باره‌ی زنان و مردان دانشوری است که در یک قرن اخیر میدان‌دار پیشرفت جامعه و فرهنگ ایران بودند.

زنان و تغییر قانون

دبیر مجموعه: سحر مرانلو

برابری جنسیتی در پیشگاه قانون یعنی چه؟ چه درس‌هایی از مطالعه‌ی تاریخ تغییر قانون به‌ویژه در حوزه‌ی حقوق زنان می‌توانیم بگیریم؟ مدافعان حقوق زنان چه رویکردهایی را برای اصلاح قوانین تبعیض‌آمیز و جنسیت‌زده به کار گرفته‌اند؟ چه نوع استدلال‌ها و مناظرات حقوقی حول خواست تغییر و اصلاح قانون شکل گرفت؟ مدافعان حقوق زنان چگونه توانستند برخی دولت‌ها را موظف کنند که در مسائلی همچون ازدواج، طلاق، آزار و تجاوز جنسی، خشونت خانگی و حق بر بدن قوانینی برای حمایت از زنان تصویب کنند؟ این قوانین در چه مواردی اجرا می‌شوند و در چه هنگام مجریان قانون از پیروی از آنها سر باز می‌زنند؟ آیا با صرف تغییر قانون می‌توان تبعیض‌ها را زدود؟ این مبحث به بررسی تجربه‌های جهانی زنان و تاریخ حقوقی تغییر قوانین تبعیض‌آمیز می‌پردازد.

مجموعه مقالات این مبحث را در اینجا می‌توانید دریافت کنید.

جوانان و سیاست

دبیر مجموعه: آصف بیات

آیا جوان بودن و جوانی کردن تبعات سیاسی دارد؟ چرا و چگونه جوانان به عاملان تحول در جهان معاصر و به خصوص خاورمیانه تبدیل شده‌اند؟ شکل‌های بروز مشارکت یا اعتزال سیاسی جوانان در بستری که آسیب‌پذیری، ناامنی و نگرانی موج می‌زند چیست؟ آنان از چه شیوه‌‌های برای ارتباط‌گیری و بیان اعتراضی استفاده می‌کنند؟ حکومت‌های اقتدارگرا از چه تدابیری برای مهار یا بسیج جوانان استفاده می‌کنند؟ جوانان در جامعه‌های در حال گذار و گرفتار بحران‌های سیاسی و اقتصادی چگونه میان امید و سرخوردگی گام بر‌می‌دارند؟ چگونه امکان پیوند خوردن مطالبات منحصر به جوانان با خواست‌های فراگیر اجتماعی به وجود می‌آید؟ این مبحث به پژوهش‌ها و تحلیل‌های مختلف درباره‌ی اقتصادسیاسی جوانان و تجربه‌های متنوع سیاست‌ورزی آنان می‌پردازد.

مجموعه مقالات این مبحث را در اینجا می‌توانید دریافت کنید.