یک کتاب: «پس از فروپاشی؛ امیدیابی در سازماندهی»
عرفان ثابتی ــ سپهر عاطفی
فروپاشی جامعهشناختی به چه معناست؟ چه چیزی انسانها را متحد میکند، هویت یا ارزشهای مشترک؟ سازماندهی چه ارتباطی با امید دارد؟
«فکرة»، نشریهی ادبی و فرهنگیِ فلسطینی که میخواهد راوی امروز باشد
عایشه حامد در گفتوگو با فرناز سیفی
«فکرة» نشریهی فرهنگی، ادبی و هنریِ مستقلی است که در سال ۲۰۲۲ تأسیس شد و در رامالله در کرانهی باختری منتشر میشود.
گناه پدران؛ گذشتهای که سَرِ گذشتن ندارد
هرمز دیّار
«تا سال ۱۹۴۵ او پدری بود که میتوانستم به وی افتخار کنم؛ اما بعد از ۱۹۴۵، او یک مجرم جنگی بود.» این کلمات را آرنولد اشپر، فرزند آلبرت اشپر، وزیر تسلیحات هیتلر، بر زبان آورد. اینگونه اظهار نظرها چیزی بود که صدها هزار آلمانی ناچار بودند پس از جنگ جهانی دوم با آن رودررو شوند.
سلطان مراکش، کسی که از یهودیان کشورش در جنگ جهانی دوم محافظت کرد
تئو زنو
<p dir="rtl">ظاهراً سلطان محمد گفته بود «هیچ یهودیای در مراکش وجود ندارد. ما تنها شهروندان مراکشی داریم.» عجیب نیست که مقامات ویشی از این نوع صحبتها خوششان نمیآمد و سلطان بارها و بارها با آنها سرشاخ شده بود.</p>
درسگفتارهای عباس امانت دربارهی تاریخ ایران ــ پیشگفتار
در این سلسله درسگفتارها، عباس امانت، استاد بازنشستهی تاریخ در دانشگاه ییل، درباره ساختارهایی در تاریخ ایران صحبت میکند که به باور او از قرنها پیش تا امروز پایدار مانده و زندگی ایرانیان را شکل داده است.
روایتهایی بیمرز دربارهی کتابهای کمیک پناهندگان
نهال تابش ــ نفیسه موسوی
در این گزارش نهال تابش با صفدر احمد، طراح و مؤلف کتابهای کمیک دربارهی کمیکهای پناهندگان و روایتهای تصویری آنان از تجربهی پناهجوئی گفتوگو کرده است.
ابزارمان به ما شکل میدهند
برایان نورتون
از نظر برنارد اشتیگلر، فیلسوف فرانسوی و یکی از باسابقهترین و برجستهترین نظریهپردازان عصر دیجیتال، درک و فهمِ جهان نیازمند آن است که از نگاه متعارف به فناوری فراتر رویم.
از جمعگرایی آرش تا فردیت قوامیافتهی سیاوش؛ در باب اهمیت کُنش ویدا موحد، سپیده رشنو و رؤیا حشمتی
مهدی افروزمنش
آیا منازعهی جاری صرفاً محدود به حجاب و بدنِ زن در جمهوری اسلامی است یا فراتر از آن و در حکم تنازعی تاریخی و سرنوشتساز بر سر سیطرهی نوعی نگاه به زندگی در بین ایرانیان است؟
رضا شاه و ولیعهدش
عباس میلانی
به گمانم شکی نباید داشت که رابطهی رضا شاه با ولیعهدش برجستهترین رابطهی عاطفی و سیاسیِ زندگی او بود. ۱۵۶ نامهی ولیعهد به پدرش که به تازگی به دستم رسیده است، دریچهای تازه به این رابطه میگشاید.
نامیدن جنگِ بینام
جاناتان کرشنِر
«رنوار ادعا میکرد که فیلمساز باید آنقدر مغرور باشد که اطمینان داشته باشد میتواند دنیا را تغییر دهد و در عین حال آنقدر فروتن باشد که بداند اگر بتواند تأثیری عمیق روی چهار نفر بگذارد، پیروزیِ بزرگی کسب کرده است.»
عبدالحسین نوشین، پیشروِ تئاترِ ایران
پرویز نیکنام
«استاد نوشین که خود دارای اخلاق حسنه بود، ضمن تعلیم هنر بازیگری، انساندوستی، آدمیت، طرز سلوک با مردم، شریف زندگی کردن و مهار خصلتهای خودخواهانه را نیز به شاگردانش میآموخت.»
فریاد زدن برای زندگی
آریل دورفمن
قهرمان اصلیِ این رمان، برخلاف دیگر رمانهای معروف مارکز، یک زن است و اثری در ستایش عاملیتِ زنان به شمار میرود.
رد فتوا و چاقو
پرستو فروهر
با اینهمه انکار و چشمپوشی، که گاه از سر ناتوانی، گاه از سر سهلانگاری و گاه از سر عافیتطلبی رسم ما شده است، چه میتوان کرد؟ اینهمه انکار و چشمپوشی با ما چه میکند، چهها کرده است؟
... بعضی برابرترند! «مزرعهی حیوانات» چگونه در ذهن اورول نقش بست؟
هرمز دیّار
با گرد هم آمدنِ چرچیل، استالین و روزولت در تهران (۲۸ نوامبر تا ۱ دسامبر ۱۹۴۳) ایدهی جمعشدن آدمها و خوکها دور یک میز و توافق نهاییِ آنها، در ذهن اورول نقش بست.
«دروازههای تمدن بزرگ»؛ برگی از تاریخ نانوشتهی مردم
مریم فومنی
خاطراتی از زندگیِ روزمرهی مردمانی معمولی از اوایل قرن چهاردهم خورشیدی تا بحبوحهی جنگ ایران و عراق، که در کمتر کتاب تاریخی به آنها توجه شده است.
چهل خوانندهی زن زیر چهل سال ایرانی؛ بخش هفتم
امید احسانی ــ شبنم طلوعی
پادکست «چهل خوانندهی زن ایرانیِ زیر چهل سال» مجموعهایست با پژوهش و نویسندگی امید احسانی و روایت شبنم طلوعی دربارهی تعدادی از خوانندگان زن ایرانی که در دو دههی اخیر مطرح شدند. خوانندگانی که یا همچنان داخل ایرانند و یا فعالیتشان را از داخل ایران آغاز کردهاند.
«اندیشهی دور و دراز» محمدعلی فروغی؛ در حسرت یونیکورن ایرانی
همایون معمار
امروز هیجان ده سال قبل در ایران فرو نشسته و آرزوی ایجاد یونیکورن یا شرکتهایی با ارزش بیش از یک میلیارد دلار تقریباً بر باد رفته است.
گوش سپردن به داستان رنج دیگران؛ گفتوگو با مرسن، سازندهی «پادکست آن»
فاران فنائیان
چند سالی است که مرسن به داستانِ آدمهای مختلف گوش میدهد، روایتِ آنها را مینویسد، و با صدای گرمش برای ما تعریف میکند.
خداناباوری یا خداباوری: کدامیک پدیدهها را بهتر تبیین میکند؟
کِوین وَلییِر
خداناباوری و خداباوری چارچوبهای رقیبی برای تبیین «کلان»پدیدههایی نظیر هستی، نظم، اخلاق، آزادی و آگاهیاند.
