سانسور، اعتراف اجباری و فیلترینگ در کوبا
امید احسانی
فیدل و همرزمانش پس از تکیه دادن به تخت حکمرانی، راویِ همان حکایت تکراریِ تاریخ شدند: «مبارزه برای مردم پیش از دستیابی به قدرت» و «مبارزه علیه مردم برای ریشه دواندن و باقی ماندن در قدرت»!
دنیا چگونه غرب را ساخت
استیون پول
مفهوم تمدن غربی نیز مثل راهآهن و تلگراف یکی از ابداعات قرن نوزدهم است.
«سیارهی دزدیدهشدهی من»؛ جدال حافظه و فراموشی
فرحناز شریفی در گفتوگو با سپهر عاطفی
او سالها در بازار و گوشهوکنار خیابانهای تهران، فیلمهای آرشیوی هشت میلیمتری را جمعآوری کرده و حالا در این فیلم با استفاده از این آرشیو و فیلمهایی که با دوربین موبایل گرفته، به بازگوییِ تاریخ غیررسمیِ پس از انقلاب پرداخته است.
یا عدالت یا صلح، اما نه هر دو
مایکل گولدفارب
گاهی جرائم جنگی آنقدر بزرگ است که پس از برقراری صلح، نمیتوان عدالت را به شکل متناسبی با آن جرائم اجرا کرد.
پرچم مساوات
به مناسبت روز جهانی زن
نگاهی به نمایشگاههای دوسالانهی نقاشی در ایران (۱۳۷۰-۱۳۳۷)
چنگیز پهلوان
نخستین نمایشگاه دوسالانه در ایران که «بیینال تهران» نام گرفت در ۲۵ فروردین ۱۳۳۷ در کاخ ابیض برپا شد.
زنان فراموششده، قصهی زندانیانِ بند نسوان
مریم فومنی
این مجموعه، روایتی از زندگی زنان زندانی عادی و غیرسیاسی است که جز صفحهی حوادث روزنامهها، کمتر جایی ردی از آنها دیده میشود. زندگی زنانی که وقتی برای ۴۵ روز در بند عمومی زندان اوین حبس بودم، کنارشان زندگی کردم، قصههایشان را شنیدم و قول دادم که از زندگیشان پشت دیوارهای بلند زندان و آنچه بیرون از زندان بر آنها گذشته، بنویسم.
جنبش زنان در سالی که گذشت: از مقاومتهای فردی تا هستههای زیرزمینی
مریم فومنی
در حالی که افراد و گروههای شناختهشدهی جنبش زنان از امکان فعالیت جمعیِ علنی محروماند، زنان در سه بستر مختلف برای دستیابی به برابری و آزادی میکوشند.
تابوی ایرانی
رضا علامهزاده
تابوی ایرانی، فیلم مستندی از رضا علامهزاده دربارهی بهائیستیزی در ایران است که حدود ۱۴ سال پیش ساخته و منتشر شد. شدت سرکوب در این سالها کمتر نشده اما آیا در بین ایرانیان این تابو شکسته؟ دراینباره با او گفتگو کردهایم.
فلسفه در فرانسهی پس از جنگ از منظر یک دانشجوی ایرانی؛ به یاد کریم مجتهدی
میثم بادامچی
کریم مجتهدی (۱۰ شهریور ۱۳۰۹ ــ ۲۵ دی ۱۴۰۲)، استاد بازنشستهی گروه فلسفهی دانشگاه تهران که مدتی قبل درگذشت، معلم چند نسل از دانشآموختگانِ فلسفه در ایران بود.
الیف شفق از قاهرهی نجیب محفوظ میگوید
الیف شفق
آنچه همیشه مرا آزار داده، این است که در خاورمیانه ما نویسندگان و شاعران، چنانکه باید و شاید حامیِ یکدیگر نیستیم.
چپ و سیاست هویتمحور: رقابت بر سر قربانیبودن
اوا ایلوز
ما چپها زمانی همراه با هم برای ارزشهای جهانشمول میجنگیدیم. اما امروز چیزی باقی نمانده جز رقابت بر سر رنج و خودستاییِ بیمارگونه. برندگان این بازی در منتهیالیه راست ایستادهاند.
اپوزیسیون علیه جنبش: آسیبشناسی یک بیماری سیاسی
آصف بیات
«اپوزیسیون» دستخوش نوعی بیماریِ سیاسی است، بهطوری که عملاً و ناخواسته خود را در مقابل «جنبش» قرار داده است. چرا چنین است و چه عواقبی میتوان برای آن متصور شد؟
«پوتین: زندگی و زمانهاش»؛ نگاه به دنیا از چشم پوتین
هرمز دیّار
پوتینِ فیلیپ شورت، کودکی ریزجثه است، طوری که بعدها در کاگب اسمش را میگذارند «شبپره.» با این حال، بچهی شرّی است؛ از دیوار راست بالا میرود؛ دنبال دعوا میگردد و بزنبهادر محله است، و درست درس نمیخواند.
اندر احوال حسن کامشاد؛ عمری در خدمت فلسفه و تاریخ
سیروس علینژاد
مورخ برجستهای مثل عباس امانت هم نامِ او را روی همین کتاب دیده بود و بعدها به خودِ او گفت «من شما را از کتاب تاریخ چیست میشناسم. باور میکنید که این اثر مرا ترغیب کرد [که] بروم تاریخ بخوانم؟»
ناوالنی روسیهی پوتین را بهخوبی نمیشناخت، اما به ما امید داد
میخائیل شیشکین
شمعی که کورسوی امیدی در ظلمتِ روسیهی ولادیمیر پوتین برافروخته بود خاموش شده است.
نگذاشتم که آغوش مادرش خالی شود
آلما بیگم
اصلاً نمیشد سن و سالش را حدس زد، تو گویی هزاران سال عمر کرده بود. به اندازهی صدها سال چین و چروک دور گردنش حلقه بسته بود.
نگاهی به فیلم «شهید» در گفتوگو با نرگس کلهر
سپهر عاطفی
فیلم سینمایی «شهید»، دومین فیلم بلند نرگس کلهر، این هفته در بخش فروم برلیناله به نمایش درآمد. سپهر عاطفی در حاشیهی جشنوارهی فیلم برلین با این کارگردان گفتوگو کرده است.
شعر فروغ، شعر زندگی و اندیشیدن
نسیم خاکسار
زن در مجموعه شعرهای دیوار و اسیر هنوز ساخته نشده بود. به زبان خودِ فروغ، شاعر هنوز نیاموخته بود که چگونه باید به دنیا نگاه کند.
ماجرای خروج پرمخاطرهی یک شاعر فلسطینی از غزه
مصعب ابو توهه
وقتی که جنگ به سراغ غزه آمد، من و همسرم نمیخواستیم غزه را ترک کنیم. میخواستیم کنار والدین و خواهران و برادرانِ خود بمانیم زیرا میدانستیم که خروج از غزه یعنی ترک کردنِ آنها.
