14 آوریل 2023

موسیقی ایران از «گُل‌ها» تا انقلاب ۵۷ ــ دهه‌های سی و چهل: دلکش، مهوش، تصنیفِ فیلم‌فارسی و سرچشمه‌ی پاپ ایرانی

امید احسانی - حمیدرضا نبئی

در اپیزود دوم این پادکست زندگی هنری دلکش را مرور می‌کنیم که چگونه در دهه‌ی سی به عنوان ستاره‌ی بزرگی در موسیقی و همین‌طور سینما مطرح شد و به این بهانه اهمیتِ تصنیف در فیلم‌های فارسی در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ را بررسی می‌کنیم. هم‌چنین به ریشه‌های موسیقی پاپ فارسی ایران و سرآغازش در دهه‌های‌ ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ می‌پردازیم. این نوع از موسیقی در دهه‌ی ۱۳۵۰ شکوفا شد.

 

موسیقی‌هایی که در اپیزود دوم پادکست «موسیقی ایران از گل‌ها تا انقلاب ۵۷» می‌شنوید:

 ۱:۱۰ ــ تصنیف «عاشم من» ساخته‌ی مجید وفادار به خوانندگی دلکش/ تصنیف متعلق به دهه‌ی ۱۳۲۰ است.

۱۰:۰۵ ــ تصنیف «آمد نوبهار» ساخته‌ی مهدی خالدی به خوانندگی دلکش/ تصنیف متعلق به آواخر دهه‌ی ۱۳۲۰ است.

۱۵:۰۰ ــ تصنیف «بازگشته» ساخته‌ی علی تجویدی به خوانندگی دلکش/ تصنیف متعلق به دهه ۱۳۳۰ است.

۱۸:۴۵ ــ تصنیف «چشم سیاه» احتمالا ساخته‌ی جعفر پورهایشمی به خوانندگی مهوش/ تصنیف متعلق به دهه ۱۳۳۰ است.

۲۲:۰۰ ــ آواز افشاری ــ مثنوی با صدای قمر و با همراهی تارِ مرتضی نی‌داوود

۲۷:۴۳ ــ ترانه‌ی «اوستا کریم» ساخته‌ی انوشیروان روحانی با صدای عهدیه / تولید سال ۱۳۵۳

۲۹:۵۰ ــ تصنیف «آقا خودش خوب می‌دونه» ساخته جعفر پورهاشمی با صدای ایرج/ تولید سال ۱۳۴۴

۳۷:۱۵ ــ ترانه‌ی «تاکسی» با خوانندگی گوگوش و حمید قنبری

۳۹:۴۳ ــ ترانه‌ی «چرا نمی‌رقصی» به آهنگسازی و خوانندگی ویگن/ تولید میانه دهه‌ی چهل

۴۱:۴۰ ــ ترانه‌ی Play with Fire با اجرای گروه تکخال‌ها/ تولید میانه‌ی دهه‌ی چهل/ اصل ترانه متعلق به گروه رولینگ استونز است که اولین بار در سال ۱۹۶۵ به عنوان روی دوم (Bside) تک‌آهنگ The Last Time منتشر شد.