علوم اجتماعی با ساز و برگ جنگی
روبرتو جِی. گونزالِز
از «پیمانکاری فرهنگی» و همکاری انسانشناسان با ارتش آمریکا چه میدانیم؟ آیا مشارکت متخصصان علوم اجتماعی در طرحهای نظامی از نظر اخلاقی روا است؟
از «پیمانکاری فرهنگی» و همکاری انسانشناسان با ارتش آمریکا چه میدانیم؟ آیا مشارکت متخصصان علوم اجتماعی در طرحهای نظامی از نظر اخلاقی روا است؟
روایتی که در ادامه میخوانید تابستان گذشته در نیویورک تایمز منتشر شده است. این گزارش حاصل 18 ماه کار تحقیقی است، و ماجرای فاجعهای را بازگو میکند که «دنیای عرب»، این دنیای ازهمگسیخته، از زمان حمله به عراق در سال 2003 متحمل شده است. حملهای که به ظهور داعش یا «دولت اسلامی عراق و شام» و بحران جهانگیر پناهجویان ختم شد.
امپراتوری بریتانیا زمانی بزرگترین قدرت استعماری دنیا به شمار میرفت. با فروپاشی این امپراتوری و استقلال مستعمرههای سابق آن بعد از جنگ جهانی دوم، چه بر سر اسناد دوران استعمار آمد؟ نابودسازی عمدی بخشی از این اسناد بر چه اساس بود و با چه هدفی دنبال میشد؟
به نظر منیره برادران، جنایتهایی که در نزدیک به چهار دههی گذشته در ایران اتفاق افتاده لکهی ننگی است که جامعه ناگزیر باید دربارهی آن حقیقت را بداند. با او در مورد چشمانداز عدالت انتقالی و تشکیل کمیسیون حقیقتیاب در ایران گفتوگو کردهایم.
از فروشندگان و خریداران عمدهی اسلحه در خاورمیانه چه میدانیم؟ چرا فروش سلاح علاوه بر تأمین منافع اقتصادی، به تحقق اهداف سیاسی صادرکنندگان اصلی اسلحه نیز کمک میکند؟ چه رابطهای میان تجارت اسلحه و بحران پناهجویی وجود دارد؟
فلسفه و اخلاق چه ارتباطی با زندگی ما در دنیای معاصر دارند؟ «ایثار مؤثر» چیست و چرا همه باید از آن حمایت کنیم؟ پیتر سینگر، فیلسوف سرشناس استرالیایی، در این گفتوگو به این پرسشها پاسخ میدهد.
روایتی که در ادامه میخوانید تابستان گذشته در نیویورک تایمز منتشر شده است. این گزارش حاصل 18 ماه کار تحقیقی است، و ماجرای فاجعهای را بازگو میکند که«دنیای عرب»، این دنیای ازهمگسیخته، از زمان حمله به عراق در سال 2003 متحمل شده است. حملهای که به ظهور داعش یا «دولت اسلامی عراق و شام» و بحران جهانگیر پناهجویان ختم شد.
لادن برومند در این گفتگو به چگونگی زمینهسازی برای عدالت انتقالی در دوران پیش از گذار دموکراتیک میپردازد و از نقش جامعهی مدنی در اینباره سخن میگوید.
ما «انسانهای خردمند» قدرت بیسابقهای برای تسلط بر تقدیر خود پیدا کردهایم، تا حدی که در حال حاضر «انسانهای خداگونه» به نظر میرسیم. با این حال، قدرتنمایی ما ممکن است عواقب دردناکی داشته باشد و مخلوقات خود ما را بر ما مسلط کند.
از انواع گوناگون خداناباوری چه میدانیم؟ وجه اشتراک خداناباوری رایج معاصر و ادیان تبشیری چیست؟ چرا برخی از خداناباوران، دین را نازدودنی و حتی ضروری میدانند؟ مصادیق «بربریت خِرَد» در قرن بیستم کدامند؟
چرا مناقشهی کنونی بر سر«پوشش زنان» نشانهی مردسالاری است؟ چرا میتوان بدن زن را میدان نبرد سنت و مدرنیته دانست؟ آیا پیروزی احتمالی نظام سرمایهداری در این مبارزه را باید به فال نیک گرفت؟
نویسنده ضمن مرور سابقهی تاریخیِ آزار و اذیت بهائیان از جانب حکومت به واکنش آنها، به ویژه به محرومیت از آموزش عالی، میپردازد؛ در ادامه میکوشد نظریههای مختلف برای چنین سرکوبی از سوی جمهوری اسلامی را بررسی کند.
در جنگی که هنوز به پایان نرسیده، دو نویسندهی سوری-انگلیسی از داستانها و زندگیهایی روایت میکنند که در این میانه گم شدهاند. آینههای شکستهای که فراسوی خرابههای سوریه، تصاویر زندگی مردمان را باز مینمایند.
مؤلفههای عدالت انتقالی چیست؟ آیا گذار دموکراتیک پیششرط آغاز این روند است؟ آیا رسیدگی به فجایع گذشته یکی از اولویتهای ایرانیان است؟ جامعهی مدنی چگونه میتواند به روند عدالت انتقالی در ایران کمک کند؟
ایوان کلیما از چهرههای برجستهی ادبیات معاصر چک است که در ایران نیز کتابهای متعددی از او به فارسی برگردانده شده است. او در این مصاحبه از شرایط زندگی و کار ادبی در دوران حکومت تمامیتخواه چکسلواکی میگوید و این که چرا به جای زندگی در تبعید، به کشور خود بازگشت.
در مراسم گشایش آخرین مشرقالاذکار قارهای در شیلی، افرادی از ملل و ادیان گوناگون شرکت کردند. چه ویژگیهایی مشرقالاذکار را از عبادتگاههای دیگر متمایز میکند؟ از سبک معماری مشرقالاذکار چه میدانیم؟ چرا مشرقالاذکار نماد درهمتنیدگی امر جهانی و امر محلی است؟
نرگس محمدی که به ۱۶ سال حبس محکوم شده، چه کرده که دستگاه قضایی این مجازات سنگین را برای او تعیین میکند.
نمایشگاههای «میراث زرتشتی» که با همکاری «دانشکدهی مطالعات مشرق زمین و آفریقا» (سوآز)، کتابخانهی بریتانیا، و موزهی ملی ایران، در سال جاری در دهلی نو برگزار شد تأثیر عمیقی بر بازدیدکنندگان گذاشته است. روایت یک بازدیدکننده از این نمایشگاهها را میخوانید.
اکنون تقریباً نیمی از کشورهای جهان مجازات اعدام را لغو کردهاند. از فرآیند لغو مجازات اعدام در این کشورها چه میدانیم؟ آیا بین دموکراسی و لغو این مجازات رابطهی معناداری وجود دارد؟ کدام روند برای لغو مجازات اعدام موفقتر بوده است: لغو گام به گام یا یکباره؟ این مقاله به مناسب «روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام» (۱۰ اکتبر) از مجموعه مقالات آسو دربارهی اعدام، باز نشر شده است.
در این مقاله نویسنده با استناد به نظرات تعدادی از افرادی که دستی در امر نشر و تولید کتاب دارند وضعیت صنعت نشر و فرهنگ کتابخوانی در ایران را بررسی و علل ضعف و کاستیها در این حوزه را جستجو میکند.
اسلاوی ژیژک، فیلسوف اسلوونیایی، نگران نگرش اروپا به پناهجویان است. نگرانی او از احزاب پوپولیست راست افراطی – از «یوکیپ» در بریتانیا تا «جبههی ملی» در فرانسه – نیست؛ احزابی که موجی از بیگانههراسی را در سراسر این قارهی کهن به راه انداختهاند. لیبرالها هستند که او را نگران کردهاند.
«آپارتاید اقتصادی» و شدت یافتن آن طی سالهای اخیر علیه اقلیت دینی بهائی در ایران و نامهی نمایندهی جامعهی جهانی بهائی در سازمان ملل به رئیس جمهور ایران فرصتی برای تأمل دربارهی قانون اساسی ایران و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی در رابطه با حق شهروندی این اقلیت فراهم کرده است.
«تاریخ مردمی» چیست و چه روایتی از «انقلاب فرهنگی» چین ارائه میدهد؟ از «سالهای سرخ»، «سالهای سیاه» و «سالهای خاکستری» چه میدانیم؟ چرا بسیاری از چینیها در «فراموشی تاریخی» با حزب کمونیست همراه شدهاند؟
از نظر اقتصادی، اعدام به صرفهتر است یا حبس ابد؟ علم اقتصاد کدام یک را به حال جامعه سودمندتر میداند؟ اصل تناسب و فایدهگرایی چه ربطی به اعدام دارند؟ این مقاله تأملی اقتصادی در باب اعدام و تلاشی برای پاسخ دادن به این نوع پرسشها است.