سلفی روی محدودهی مرگ
بابک بردبار
در ماه اوت ۱۹۶۱ جمهوری دموکراتیک آلمان آغاز به کشیدن دیوار بلندی کرد از بتون و سیم خاردار که برلین را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرد. دیواری که به مدت ۲۸ سال عدهای را از خانواده و بستگان دور نگه داشت. طی این سالها عدهی زیادی تلاش کردند که از دیوار بالا بروند و خودشان را به برلین غربی برسانند، بیش از صدها نفر از آنها بر اثر تیراندازی کشته شدند اما عدهای هم موفق شدند خود را به آن طرف دیوار برسانند.
آنری برگسون؛ شهرهی خاص و عام
امیلی هرینگ
تعداد کسانی که در سخنرانیهای برگسون حضور مییافتند بیش از گنجایش تالار سخنرانی بود. به طور میانگین، ۷۰۰ نفر به سختی خود را در تالاری که برای ۳۷۵ نفر طراحی شده بود جای میدادند. کلاسهای او معمولاً به علت تنگیِ جا به آمفیتئاتر بزرگ سوربن یا حتی به پَلهگارنیه انتقال مییافت. در خارج از فرانسه هم برگسون جمعیت کثیری را جذب میکرد. سخنرانیهای او در لندن در سال ۱۹۱۱ در تالارهایی ایراد شد که تمام ظرفیت آن پر شده بود، و حضار با کف زدنهای ممتد از او استقبال کردند. دو سال بعد، حضور او در نیویورک به نخستین راهبندان در خیابان برادوی انجامید.
بافتن و دوختن: پنبه کردن درد و رنج
فرناز سیفی
تاریخ هرگوشهی جهان را که بنگریم، خیاطی و بافتنی و سوزندوزی سنت دیرینهی «زنانه» است و قرنهاست که برای زنان دنیا همزمان مرهم است و دمی آسایش و دلیل گرد یکدیگر آمدن و ابزار اعتراض و مقاومت.
غلبه بر فاشیستها مستلزم فهم آنهاست
ژیل ترمله
در این نوشته خاویر سرکاس توضیح میدهد که چطور تلاش کرده است تا با بازگوییِ خاطرهی عموی مادرش که یک «شهید» فاشیست بوده، واقعیت منازعات امروز اسپانیا را روشن کند.
قانونگریزی حکومت و تعرض به استقلال وکلا
مهناز پراکند در گفتوگو با مریم حسینخواه
دستاندازی به استقلال وکلا از همان سالهای نخست استقرار جمهوری اسلامی آغاز شد. اما اخیراً حبسهای طولانی برای وکلای مستقلی که به خاطر دفاع از موکلانشان بازداشت شدهاند، بار دیگر نگرانیها دربارهی هرچه محدودتر شدن استقلال وکلای دادگستری را دامن زده است. مهناز پراکند، وکیل دادگستری، که به دلیل همین فشارها مجبور به ترک ایران شده است، در گفتوگو با آسو تاریخچهای از فشارهای حکومت بر وکلا در چهار دههی اخیر، و تلاش وکلا برای حفظ استقلالشان از حکومت و قوهی قضاییه را مرور کرده است.
قلمرو زبان و فرهنگ فارسی: بازاندیشی سپهری مشترک
آصف اشرف
آیا میتوان اصطلاح «قلمرو زبان و فرهنگ فارسی» را به عنوان چارچوبی مفهومی، که از زبان و ادبیات فراتر میرود، دربارهی حوزههایی چون زیستگاه، اقتصاد و راههای تجاری و فرهنگ سیاسی و مادی به کار بست؟ آیا در دوران پیشامدرن و ابتدای عصر مدرن پیوندهای تاریخی مشخصی بین مناطق گوناگونی چون آناتولی، فلات ایران و محدودهی خراسان بزرگ، قفقاز، حاشیهی جنوبی آسیای میانه، سینکیانگ غربی، و شبهقارهی هند وجود داشته است؟
۱۳ روایت از پناهندگان
میراندا کلیلند
بیش از ۲۲ میلیون پناهنده در سراسر دنیا وجود دارد که هر یک قصهای ناگفته دارند. برای گرامیداشت «روز جهانی پناهندگان» داستانهایی از پناهندگان ۷ ساله تا ۷۵ ساله را برای شما تعریف میکنیم؛ برخی از آنها به تازگی از وطن گریختهاند و بعضی دیگر دههها است که از میهن رانده شدهاند.
صدای سکوت لورنا
زیگمونت باومن
برادران داردِن، فیلمسازان نامدار بلژیکی، جامعهی مدرن سیال را به تصویر میکشند، جامعهای مصرفمحور که در آن انسان نه غایتی در خود بلکه کالایی مصرفی و دورانداختنی به شمار میرود.
تجربهی رهایی زنان در کوههای ظفار
علیرضا اشراقی
این نخستین جنبش سیاسی در جهان عرب است که آزادی زنان را، نه به حرف که به عمل، یکی از اهداف اصلی خود قرار داده بود: جنبش آزادیبخش ظفار. ماجرای ظُفار معمولاً از دریچهی معادلهها و مداخلههای بینالمللی در دوران جنگ سرد روایت میشود. حالا بعد از ۴۵ سال، تنها فیلم مستندی که از جنبش ظفار و حال و هوای مبارزان و سرودهای انقلابیشان به یادگار مانده در سینمایی کوچک در منهتن دوباره روی پرده رفته است: «زمان آزادسازی فرا رسید.»
اقتصاد مواد مخدّر: آزادسازی یا مجازات مرگ
فرهاد ثابتان
ممنوعیت تولید یا مصرف بعضی از کالاها پدیدهی جدیدی نیست و در فرهنگها و سنّتهای گذشته وجود داشته است. مثلاً بعضی از ادیان خوراک یا نوشیدنی هایی را حرام کردهاند. اما مواد مخدّر و در کل، مواد اعتیادآور، مثل هروئین، کوکائین، ماریجوانا، الکل، و سیگار، معمولاً مشمول ممنوعیت قانونی و شرعی نیز بودهاند. هدف این مقاله، اما، طرح و تحلیل گفتمان ممنوعیت و آزادسازی مواد مخدّر از دیدگاه اقتصادی و سیاسی است.
ایران آرمانیِ من و مسیر آن
یاسر میردامادی
ایران آرمانی برای من در یک کلام «ایران برای همهی ایرانیان» است؛ ایرانی که در آن تبعیضهای حقوقی به صورت نهادینه و نظاممند وجود ندارند و افراد جامعه بر اساس نژاد، جنسیت، گرایش جنسی، عقیدهی سیاسی و دینی و مذهبی به دو پارهی برخوردار-سرکوبشده تقسیم نمیشوند. ایرانِ آرمانی نه تنها در ساخت حقوقی از تبعیض خالی است که همچنین از فرهنگی تبعیضپرهیز نیز برخوردار است.
«ایرانِ» من؛ بین نوستالژی و اوتوپیا
رضا علیجانی
دوست دارم در ایرانِ آینده کسی گرسنه و فقیر نباشد. همگان فرصتها و بهرهمندیهای برابر داشته باشند. انسانها آزاد باشند که بیاندیشند و تصمیم بگیرند و در مدیریت زندگی و کشورشان مشارکت داشته باشند. کشوری مستقل داشته باشند. همگان هم به حق و هم به مسئولیتشان بیندیشند و عمل کنند.
ایران برای من گذشتهای است که همواره در حال، جریان دارد
مینا خانی
ایران برای من بعد از حدود ۱۶ سال مهاجرت و تبعید گذشتهای است که همواره در حال، جریان دارد. گذشتهای که دیگر دسترسی مستقیم به آن ندارم. ایران مطلوب من، ایرانی است که همهی ایرانیان و همهی کسانی که آینده و زندگی خود را در آن مییابند و جستجو میکنند، حتی اگر «ایرانی» نباشند، به آن دسترسی داشته باشند.
ضرورت مواجهه با شکافها برای بازسازی مفهوم ایران
شاهد علوی
در نوشتن دربارهی ایران، حتی آنگاه که میکوشیم از جزئیات فراتر رویم، متأثر از نقطهی عزیمتی که انتخاب میکنیم بر وجهی از این مفهوم بیشتر تأکید میکنیم. تأکیدی که هم افشاگر است و هم رهزن. افشاگر علایقی که به هر دلیلی میکوشیم پنهان کنیم و رهزن است چون با ارائهی تصویری آرمانی، تضادها و شکافهای گاه خونین همزاد با این مفهوم را استتار میکند.
کمالِ مطلوب دستیافتن به تغییرات مسالمتآمیز است
مهرانگیز کار
ایران برای من نه ایران باستان است، نه ایران آینده. ایرانی است که از روز ۱۸ مهرماه سال ۱۳۲۳ که دنیا آمدهام تا امروز با آن زیستهام. ۵۸ سال درون خاک و ۱۷ سال بیرون خاکش، با ایران خودم زندگی کردهام. مهمترین رابطهای که با ایران داشته و همچنان از بیرون کشور هم با آن دارم این است که هرچه درون ایران میگذرد و هر آن چه در جامعهی بینالمللی بر ایران میگذرد به من مربوط است و حق دارم نسبت به آن حساسیت نشان بدهم.
ایران برایم مجموعهای از هیجانات و دغدغههاست
اعظم بهرامی
ایران برای من آب و خاک نیست، مجموعهای است از حسها، یادمانها، طعمها، رنگها و شنیدنیها. وقتی اینطور حساش کنم، با تکرار این تصاویر کماکان بیتعصب و مهربانانه، میتوانم در خود حفظش کنم.
ایران مطلوب من کشوری صلحدوست خواهد بود
عبدی کلانتری
ایران یک «دولت-ملت» مُدرن است و «ایرانی» کسی است که تابعیت این دولت را دارد، یعنی شهروند آن کشور و آن دولت-ملت محسوب میشود. این یک تعریف حداقلی و حقوقی و به گمان من دموکراتیکترین و صلحآمیزترین تعریف از انسان ایرانی است.
تعریف امر مشترک، نیاز امروز جامعهی ایران
بابک مینا
ایران یک زیستجهان مشترک است. جهانی است از معانی مشترک که ما در آن به دنیا میآییم و نخستین شیوههای مواجهه با جهان را یاد میگیریم. هر جامعهای در نهایت باید به توافقی اولیه برای برپایی نظمی سیاسی که شامل حقوق و تکالیف همه شهروندان است، برسد. برای رسیدن به این هدف نخست باید امر مشترک را تعریف کرد. ما در چه چیزهایی مشترکایم؟ چه چهارچوبی را برای حیات سیاسیمان میپذیریم؟
ایران من؛ چشمانداز فردای نزدیک
مهدی جامی
هر کسی بنا به خدمتی که به فرهنگ ایران کرده، ایران را از آن منظر میشناسد. دوست گمشدهی من عباس جعفری که کوهنوردی عاشق ایران بود ایران را در دو چیز میدید: مردم کوهپایه و سفرهی باصفای همین مردم. برای من که بیشتر ناظر سوانح ایام و احوال ایران بودهام ایران هر جایی است که نوروز هست. زبان فارسی هست. شعر حافظ و سعدی و فردوسی و مولوی هست.
ظهور راست افراطی نشانهی برخورد فرهنگهاست نه تمدنها
الیف شفق
برخلاف پیشگوییهای ساموئل هانتینگتون، دانشور آمریکایی، دنیا درگیرِ «جنگ تمدنها» نیست. ما با چیزی بسیار پیچیدهتر و متفاوتتر مواجهایم. هزاران منازعهی فرهنگی درگرفته است و این نبردها در داخل کشورها جریان دارد، نه بین آنها. این منازعات در جوامع دودستگی به وجود میآورند و سیاست را چنان دوقطبی میکنند که برای همیشه دگرگون خواهد شد.
بریتانیا و آمریکا در خلیج فارس در پی چیستند؟
تام استیونسون
علاقهی آمریکاییها و بریتانیاییها به منابع هیدروکربنیِ عظیمِ خلیج فارس ناشی از نیاز به تأمین سوختِ خود نیست. قبلاً بریتانیا مقدار زیادی نفت از عربستان سعودی وارد میکرد اما اکنون اکثر مایحتاج خود را از دریای شمال به دست میآورد و از دههی ۱۹۸۰ به بعد میزان واردات نفتیاش از خلیج فارس زیاد نبوده است؛ حالا نفت عربستان سعودی تنها ۳ درصد از واردات بریتانیا را تشکیل میدهد. آمریکا همیشه فقط مقدار ناچیزی نفت از خلیج فارس وارد کرده و از پایان جنگ جهانی دوم تا کنون عمدتاً صادرکنندهی نفت بوده است.
