چشمهای خالی و بینورش، انگار چشمهای باز مانده در تنِ مُردهای بودند که خیلی وقت است جان داده و کسی نبوده که ببنددشان. فقط چشمهایش نبود، صورت تپل و سرخ و سفیدش، کوچک و زرد شده بود و خودش، سردِ سرد بود. بغلش که کردم، زیر هُرم آفتاب مردادماه تهران، میلرزید و وسط هقهقهای بیصدایش، فقط اسم گلنار را میشنیدم.
روند «جهانی شدن»، که از چند دهه پیش آغاز شده و به سرعت ادامه و گسترش یافته، به اعتقاد اکثر اقتصاددان، منافع متقابل کشورهای سراسر دنیا را تأمین کرده و افزایش داده است. با این حال، این روند در سالهای اخیر با اعتراضات جدی مواجه شده است. «جهانی شدن» چه پیامدهایی داشته، و دلایل مخالفتها با آن چیست؟
درک وضعیت حال بدون تأمل بر رخدادهای گذشته ممکن نیست. به علاوه، با توجه به رخدادهای گذشته است که میتوان به آینده اندیشید، هرچند که آینده را نمیتوان دقیقاً پیشبینی کرد. این پیشبینیناپذیری نباید ما را از اندیشیدن به آینده و برنامهریزی برای مواجهه با آن بازدارد.
کامو و سارتر کمونیست بودند یا سوسیالیست؟ چرا کامو با با خشونت انقلابی مخالف بود؟ در صورت تعارض آزادی و عدالت کدام یک را باید برگزید؟
در پاسخ به فشارهای مضاعف بر «مادران زندانی»، هشت نهاد مدنی خواهان آن شدهاند که ۲۶ تیرماه به عنوان «روز مادران زندانی» شناخته شود. کارزار حمایت از مادران زندانی، مرکز حامیان حقوق بشر، کانون مدافعان حقوق بشر، مؤسسهی زنان نوبل، کارزار بینالمللی حقوق بشر در ایران، موزهی جنبش زنان ایران، مؤسسهی غیرانتفاعی کودکان زندانیان، و کارزار بینالمللی «نرگس را آزاد کنید» امضاکنندگانِ این فراخواناند.
فکر میکنید مردان نامرئی، سفر در زمان، ماشینهای پرنده، و سفر به کُرات دیگر حاصل تخیل اروپایی یا غربیاند؟ «هزار و یک شب» را، که مجموعهای از قصههای عامیانهیِ جمعآوری شده در طول عصر طلایی اسلام از قرن هشتم تا قرن سیزدهم میلادی است، باز کنید: خواهید دید که پر از این داستانهاست، و از این بیشتر!
اخیراً پوستری با این پیام در بعضی از خیابانهای ایران به نمایش درآمد:
«در عجبم از مردی که برای جلوگیری از خط و خش روی ماشینش، در کنار خیابان رویش چادر میکشد ولی! دختر و همسرش را بدون چادر در خیابان رها میکند.»
عرف و عقل سلیم به ما میگویند که نبردهایی که به شکست ما منتهی میشوند ارزش جنگیدن ندارند. با این حال، فارغ از شکست و پیروزی، و برای پاسداری از ارزشها و آرمانهایمان، باید با «بدبینی دن کیشوتوار» و با «جسارت اخلاقی» به جنگ هیولاهای امروزی برویم، همچنان که دن کیشوت به جنگ آسیابهای بادی رفت.
دخترانمان را طوری بار میآوریم که بتوانند با کلیشههای جنسیتی به مبارزه برخیزند و رؤیاهایشان را دنبال کنند، اما این کار را در مورد پسرانمان انجام نمیدهیم. نویسنده این پرسش را که «چگونه میتوانیم پسرمان را فمینیست بار بیاوریم؟» با گروهی از متخصصان اعصاب، روانشناسان، اقتصاددانان، متخصصان علوم اجتماعی و دیگر حوزهها مطرح کرده و بر اساس پاسخهای آنها گزارش جامعی نوشته که در ادامه میخوانید.
اشتفان تسوایگ، نویسندهی اتریشی که با قدرت گرفتن نازیها در آلمان روانهی تبعید شد، آیندهی ناامیدکنندهای پیش چشم داشت. با این حال، در بسیاری از آثار خود (داستانها، رمانهای کوتاه، و زندگینامهها) از تاریخ سود جست تا به ما یادآوری کند که امید به آینده و زندگیِ بهتر ناممکن نیست.
تیموتی گارتن اَش، مورخ و محقق انگلیسی، از مدافعان و ترویجکنندگان سرشناس «آزادی بیان» در کشورهای مختلف دنیاست. او، علاوه بر انتشار آثاری در این زمینه، برنامهای هم به این منظور و با کمک دانشگاه آکسفورد در فضای اینترنتی به راه انداخته است. نایجل واربرتن، فیلسوف و نویسندهی انگلیسی، در این باره با او گفتوگو میکند.
هیكل درشت و قد بلند و اخمهای همیشه درهمش به زنهای سی و چند ساله میخورد اما بقیه میگفتند که سنش خیلی کمتر از اینهاست. اولین باری كه دیدمش، وسط راهپلههای بند ایستاده بود و هوار میزد: «برید توی اتاقهاتون و صدا از كسی درنیاد.» یك دستش، چوب كلفت و بلندی بود و دست دیگرش موهای بلند و بولند زری خوشگله كه چند دقیقه پیش از آن سرِ بند، كشانكشان و كتكزنان آورده بودش آنجا...
از ایدههای اومانیستی اشتفان تسوایگ چه میدانیم؟ چرا او در دههی ۱۹۳۰ از اتریش به آمریکا مهاجرت کرد؟ انتقاد اصلی تسوایگ از خود و روشنفکران معاصرش معطوف به چیست؟ چرا وی خودکشی کرد؟
در دنیایی که بر اساس قواعد و قوانین مشخصی نظم یافته، پیروی از روالها و رویهها میتواند موجب موفقیت ما شود. با این حال، در بسیاری از موارد هم با سرپیچی از هنجارها و با بداههپردازی به موفقیت دست پیدا میکنیم. بداههپردازی چرا و چگونه میتواند به موفقیت ما منجر شود؟
ما انسانها تقریباً همه به دنبال خوشحالی، خوشبینی، و خوشبختی هستیم. با این حال، چرا نوشتههای نویسندگانی را میخوانیم که عمیقاً بدبیناند؟ این آثار چه ربطی به زندگی روزمره و معمولی ما دارند؟ و ما چرا و چگونه با این آثار ارتباط برقرار میکنیم و از آنها لذت میبریم؟
پروردگارا! این متانتِ را به من عطا کن که آنچه را که نمیتوانم تغییر دهم، بپذیرم! و این شجاعت را که آنچه را که میتوانم، تغییر دهم! و این درایت را که بتوانم تفاوت این دو را تشخیص دهم!
در ادامهی جستجو برای طرح پرسشهای بنیادی ایران، نظر دکتر محسن کدیور، دینپژوه و استاد دانشگاه دوک در امریکا را پرسیدیم. کدیور معتقد است که پاسخ دقیق به چنین پرسشی با توجه به محدودیتهای علمی ممکن نیست. او در عین حال ضمن توجه به این محدودیتها، معتقد است که مسئلهی ایران حداقل ترکیبی از سه مسئلهی اصلی میتواند باشد که گرچه با یکدیگر مرتبطند و میتوانند بر هم تأثیر بگذارند، اما در نهایت، باید به عنوان سه مشکل اصلی به صورتی جداگانه ...
پرسشهاى بنیادی ما در ایران چیست؟ مسائل بنیادى ایران را در چه قالبهاى نظرى مىتوان تعریف و تحلیل کرد؟ اهل نظر از دیدگاههاى مختلف چه پاسخى به این سؤالها دارند و چه راههایی را براى اصلاح و پیشرفت ایران مطلوب و ممکن مىدانند؟ آسو در این مجموعه با گروهى از صاحبنظران ایرانى گفتگو کرده است.
اینترنت، شبکههای اجتماعی، تلفنهای همراه، و برنامکها و بازیهای رایانهای هم ما را دائماً در ارتباط با جمع نگه میدارند و هم همیشه به خود مشغول میکنند. فنآوریهای رسانهای و دیجیتالی، با وجود خدمات فراوانشان به ما، خلوت و تنهایی را از ما گرفتهاند. مقابله با چنین آسیبی چه بسا مهمترین چالش پیش روی ما باشد.
امروزه تنها معدودی از افراد به طور علنی به عقاید نژادپرستانهشان اعتراف میکنند. با این حال، بسیاری از روانشناسان بر این باورند که اغلب ما ناخواسته نژادپرست هستیم. آنها این نوع تبعیض را «تبعیضگذاری پنهان» مینامند. تبعیضگذاریِ پنهان دقیقاً چیست؟ چطور میتوان حدود آن را تعیین کرد و در موردش چه میتوان کرد؟
بسیاری از مورخان معتقد بودند که اگر به مردم شوروی فرصت دهند که تجارب خود را بیپرده و صریح بیان کنند، سوسیالیسم را نقد خواهند کرد. اما مصاحبههای سوتلانا الکسیویچ بر این انتظارات خط بطلان کشید. هر چند شاهدان و راویان از تبلیغات نظام شوروی بهشدت انتقاد میکردند اما سوسیالیسم را مایهی آرامش و تسلی خود میدانستند.
عذرخواهی یک ملت به خاطر اشتباهاتی که در حق یک ملت دیگر مرتکب شده یک نقطهی عطف تاریخی محسوب میشود. این اقدام ضروری به هردو ملت کمک کند که به تفاهم برسند و حرکتی رو به پیش داشته باشند. با این حال، «عذرخواهی ملی» دشواریها و پیچیدگیهای بسیاری دارد.
ترس از مرگ تقریباً حسی فراگیر در میان همهی انسانهاست. اما ریشهی این ترس چیست؟ آیا چنان که اپیکور، فیلسوف یونانی، مدعی بوده چنین ترسی نامعقول است چون مردن آسیبی به ما نمیرساند؟ یا این که چنین ترسی دلایل دیگری دارد، دلایلی که در اخلاق و دیگر اعتقادات ما ریشه دارند؟
ساختار قدرت در خانوادههای ایرانی تا حد زیادی مردسالارانه و مبتنی بر عدمتوازن جنسیتی است. با توجه به حمایت قوانین داخلی از قدرت و اقتدار مردانه، زنان چگونه و تا چه حد قادر به مقابله با این ساختار قدرت نابرابر و تلاش برای کسب قدرتِ خود در خانوادهاند؟
