برگزاری نوروز در کابل قدیم چگونه بود؟
نجم کاویانی
در کابل، نوروز به عنوان جشن بهار، نمادی از فرهنگ پارینهی بومی توسط پیر و برنا با مراسم و آداب نوروزی برگزار میشد و میشود. شهر قدیم کابل، قلب تپندهی کابلستان، پیشنهی ۳۵۰۰ ساله دارد و در دامنههای کوه شیردروازه، آسمایی و کاسهبرج در دو طرف دریای کابل از باختر به سوی خاور افتاده است.
نوروز ۱۴۰۰ با غذایای ایرانی
فهیمه خضر حیدری
فهیمه خضر حیدری در این شمارهی ویژه از پادکستِ #غذایای_ایرانی میزبان بسیاری از چهرههای آشنا و دوستداشتنی است تا از بهار و نو شدن و امید و البته سبزیپلو با ماهی بگویند. حال و هوای آشپزخانهی ایرانی در شب عیدِ فرخندهی #نوروز چهگونه است؟ از ایران تا افغانستان و تاجیکستان، مردم برای جشن بزرگِ نوروز چه میکنند؟ چه میپزند؟ چهطوری میپزند و روی سفرهی عید چهها میگذارند؟
سال نو مبارک!
کاری از الهام پاینده
بازارهای بیتوقف نوروزی
در روزهای پیش از نوروز، با وجود محدودیتهای پاندمی، و فشارهای بیپایان اقتصادی، بازارهای نوروزی در تهران همچنان رونق دارند، و مردم همچنان هفتسین میخرند و هر آنچه در سبد شادیشان باقیست میبرند تا ماهی و سبزه و سمنو بدان بیفزایند.
خوانندهای درون من
مجید نفیسی
در مثلث نویسنده، متن و خواننده، خواننده نیرویی خدایی دارد زیرا اگر او متن را نخوانَد، هیچچیز به وجود نخواهد آمد و نویسنده درون حروف بیجانِ متن خود گرفتار میماند. علاوه بر این، آغاز کار خواننده به پایان نگارش متن موکول نمیشود بلکه نویسنده به محض اینکه قلم برمیگیرد خوانندهی خود را در ذهن دارد و تصویر خواننده هرگز در جریان کار نگارش ناپدید نمیشود.
یک کتاب: «آیا فردا فرا رسیده است؟»
عرفان ثابتی ــ سپهر عاطفی
بحران همهگیری ویروسِ کرونا چه چیزهایی را دربارهی جامعه، سیاست، اقتصاد و زندگی ما آشکار کرد؟ چرا غافلگیر شدیم؟ چه عواملی سبب شد که کشورهای گوناگون در مواجهه با آن به شیوههای مختلفی عمل کنند؟ بحران کرونا چه تفاوتها و شباهتهایی با بحران مالی ۲۰۰۸، بحران تروریسم و بحران پناهجویی داشت و در نهایت این تجربه چطور میتواند ما را برای آیندهای بهتر آماده کند؟
فلسفهی فارسی؛ به استقبال نودسالگی «سیر حکمت در اروپا»
مهدی خلجی
سیر حکمت در اروپا، به قول نویسندهاش، محمد علی فروغی، ذکاءالملک، «نخستین تصنیفی است که افکار فیلسوفان اروپا را به زبان فارسی درمیآورد.» جلد اول این کتاب در سال ۱۳۱۰ خورشیدی، به چاپ رسید و در نود سال گذشته، به مثابهی یک مرجع و الگو در ادبیات فلسفی و زبان ترجمه به شمار رفته است.
کولیهای ترکیه؛ زندگی در سایهی تبعیضهای اجتماعی
مهدی شبانی
مردمان کولی، که قرنهاست در خاورمیانه و اروپا دورهگرد و کوچنشیناند، با اینکه جمعیت زیادی در ترکیه دارند، در محلههایی فقیرو آلونکنشین در حاشیه شهرها زندگی میکنند و از محرومترین اقلیتهای ترکیه محسوب میشوند. مهدی شبانی به دیدن چند خانوادهی کولی در استانبول رفته و با الماس عروس رئیس انجمن «ضد تبعیض» ترکیه که خود هم از مردم کولیست، گفتگو کرده است.
یووال نوح هراری و درس عبرت از یک سال زندگی با ویروس کرونا
یووال نوح هراری
اگر شیوع کووید-19 در سال 2021 ادامه یابد و جانِ میلیونها نفر را بگیرد، یا اگر بیماری عالمگیرِ مرگبارتری در سال 2030 بشر را مبتلا کند، نه نوعی بلای طبیعیِ مهارنشدنی خواهد بود و نه عذابی الهی. چنین چیزی نتیجهی قصور بشر و ــ به بیان دقیقتر ــ معلول کوتاهیِ سیاستمداران خواهد بود.
ادبیات تُرکی و مهاجرت
مانی تهرانی
امروز حدود ۵ میلیون از اتباع ترکیه در خارج از مرزهای این کشور زندگی میکنند و این روند مهاجرت همچنان ادامه دارد. هر چند به دلایلی که در ادامه میخوانید، بایگانی کامل و تاریخچهی دقیقی از ادبیات نسل اول مهاجران ترک در دسترس نیست اما دستکم این متون پرشمارند و دربارهی آن نیز بسیار نوشته شدهاند. در نتیجه، این مقاله تنها روزنهای به این خردهفرهنگ پویا به روی علاقهمندان خواهد گشود.
این شهرها که از آنِ زنان نیست
فرناز سیفی
لسلی کرن، استاد جغرافیای شهری، محیط زیست و مطالعات جنسیت در تازهترین کتابش «شهر فمینیستی: مطالبهی سهم خود از فضا در جهان ساختهی مردان» نشان میدهد چطور شهرها مکانی ناامن، نامناسب و با امکانات نابرابر و ناچیز برای زنان بوده و همچنان هستند.
چگونه با دوستی که قصد خودکشی دارد صحبت کنیم
لیندسی وایزنر
هدف از این مقاله این است که به مردم عادی کمک کند که وقتی عزیزان و دوستانشان گرفتار افسردگی مزمن میشوند و به فکر خودکشی میافتند، پیش از آن که از کمک تخصصی بهرهمند شوند، و حتی در طول مداوا، به حرفهای آنها گوش دهند و از آنها حمایت کنند.
تقدیر اخلاقیِ ما: فرار از قبیلهگرایی
فیلیپ لافلین، الن بوکانان
از یک جهت، تاریخ بشر را میتوان فهرستی طولانیِ غمانگیزی از سنگدلی و بیرحمی دانست: جنگ، بردهداری، نسلکشی، و آزار و اذیت سیاسی. از جهت دیگر، به روشنی میتوان خطوط اصلیِ پیشرفت اخلاقی را دید. در واقع، تنها در دو قرن گذشته دو انبساط چشمگیر در «دایرهی اخلاق» رخ داده است. اولی عبارت بود از جابهجایی از «حقوق قبیلهای» به حقوق بشرِ جهانشمول. دومی عبارت است از تعمیم مستمر حقوق اخلاقی به موجودات غیربشری.
زنان، میهمانان غایب؛ قهوهخانههای پذیرا
افرا آزاد
از تهران شروع میکنیم؛ جایی در حوالی مرکز، در یک مکعبِ خالیمانده از ساختمانی، که در کنجی از اضلاعاش قهوهخانهی بیاسم و رسمی میزبان مردان خستهی شهر است. سلام میدهیم. قهوهچی به استقبالمان میآید و میز چوبی را با لُنگ قرمزش دستمال میکشد و بفرما میگوید.
از آزارهای جنسی تا خشونتهای ناموسی:
مریم فومنی
سالی که گذشت بیش از هرچیزی سال شکسته شدن سکوت زنان در ایران بود. شکسته شدن سکوت دربارهی آزارهای جنسی، خشونتهای ناموسی و حتی خشونت خانگی که در دوران کرونا شدیدتر از قبل شد و انکارش را ناممکن کرد.
بررسی جنبش حقوق زنان در عربستان سعودی
نیلوفر غلامی در گفتگو با امیمه نجار، وبلاگنویس و فعال حقوق زنان
گزارش شکاف جنسیتیِ «مجمع جهانی اقتصاد» در سال ۲۰۲۰، عربستان سعودی را در بین ۱۵۳ کشور جهان در رتبهی ۱۴۶ قرار داده است که نشان میدهد این کشور هنوز برای دستیابی به برابری جنسیتی راه درازی در پیش دارد. با امیمه نجار ــ وبلاگنویس، فعال حقوق زنان و پزشک اهل عربستان سعودی ــ دربارهی جنبش زنان در عربستان سعودی و مقایسهی آن با جنبش زنان در ایران گفتگو کردیم.
نگاهی به مستند «سکوت رادیویی»؛ صدای نافرمانیِ زن روزنامهنگاری که به سکوت تن نداد
هانا سامرز
وقتی کارمن آریستِگی، گویندهی اخبار، پس از افشای رسواییِ رئیس جمهور مکزیک در یک برنامهی زندهی رادیوییِ محبوب از کار اخراج شد، موجی از خشم و اعتراض کشور را فرا گرفت.
رسانه به مثابه امتداد انسان
استیون وست
به مناسبت روز جهانی رادیو (۱۳ فوریه) به بررسی اجمالی نظرات مارشال مکلوهان (۱۹۱۱-۱۹۸۰)، فیلسوف کانادایی، در مورد شکلهای گوناگون رسانه و تأثیر آنها بر انسان پرداختهایم.
غربتِ شهدای مشروطه
شقایق صادقی
مقبرهی میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل و ملکالمتکلمین دو روزنامهنگار و خطیب مشروطهخواه که به دار آویخته شدند، ساختمان کوچک و سادهای در تهران است که از سالها پیش در دست مرمت بوده اما هنوز مخروبهای از یاد رفته به نظر میرسد.
یک کتاب
«یک کتاب» پادکستِ بررسی کتاب آسوست که در هر قسمت از آن در گفتگو با عرفان ثابتی، پژوهشگر و جامعهشناس، یک کتاب را معرفی و بررسی خواهیم کرد.
چگونه عربهای خداناباور اروپا را تغییر دادند
کورت دوبوف
کشیش و متفکر فرانسوی، پیتر آبِلار، یک سال پیش از مرگ خود در سال ۱۱۴۲ میلادی آخرین کتاب خود را به پایان رساند. کولیشیوس که به لاتین نوشته شده است، داستان گفتگویی میان یک مسیحی، یک یهودی و یک فیلسوف را روایت میکند. فیلسوف، شخصیت اصلی داستان است. او میخواهد بداند که کدام یک از دو دین مسیحی و یهودی با عقل بیشتر مطابقت دارد.
